Excel'de TOPLA.ÇARPIM (SUMPRODUCT) nedir?

TOPLA.ÇARPIM nedir?

TOPLA.ÇARPIM, İngilizce adı SUMPRODUCT olan ve karşılık gelen dizi öğelerinin çarpımlarını toplayan Excel işlevidir. Miktar ile birim fiyatın her satırda çarpılıp genel tutara dönüşmesi, en yaygın kullanım örneğidir. Ayrıca ağırlıklı ortalama modellerinin payını hesaplar. Dizilerin boyutu kadar, aynı konumdaki öğelerin aynı kayda ait olması da önemlidir.

Söz dizimi ve öğe eşleşmesi

=TOPLA.ÇARPIM(dizi1;[dizi2];[dizi3];...)
=SUMPRODUCT(array1,[array2],[array3],...)

İlk dizi zorunludur; ek diziler karşılık gelen öğelerle çarpılır. Bir sütunun üçüncü öğesi diğer sütunun üçüncü öğesiyle eşleşir. Aralıkların satır ve sütun boyutları uyumlu olmalıdır. Miktar listesini tek başına sıralayıp fiyat listesini eski sırada bırakmak, aynı boyutlarda fakat yanlış çiftlerden oluşan bir hesap yaratır.

Aralıklar içindeki sayısal olmayan girişler temel çarpım yaklaşımında sayısal katkı oluşturmayabilir. Bu davranış eksik fiyatları kendiliğinden tamamlamaz. Tutarın düşük çıkması, sıfır veya metin biçimindeki bir fiyatın hesaba katkı vermemesinden kaynaklanabilir. Hesap çalışıyor diye her satırın geçerli maliyet taşıdığını varsaymayın; zorunlu miktar ve fiyat alanlarını ayrıca denetleyin.

Malzeme tutarı örneği

B2:B4 miktarları 2, 3 ve 4; C2:C4 birim fiyatları 15, 20 ve 5 olsun.

=TOPLA.ÇARPIM(B2:B4;C2:C4)

Sonuç 110 olur: 2 × 15 = 30, 3 × 20 = 60 ve 4 × 5 = 20 satır tutarları birlikte toplanır. Bağımsız kontrol için bu üç çarpımı bir yardımcı sütunda hesaplayıp toplamını karşılaştırabilirsiniz. İki yöntem aynı toplamı verdiğinde de kaynak kayıtların miktar biriminin tutarlı olduğunu kontrol edin; kutu ile adet aynı birim değildir.

Dizilerden birini B3:B5 gibi farklı satırdan başlatmak, doğru fiyatla yanlış miktarı eşleştirir. Beklenen sonucu yalnız son toplamla kontrol etmek bu hatayı gizleyebilir. Her satır tutarını incelemek, özellikle benzer toplamlar üreten kayıt değişikliklerinde yararlıdır.

Ağırlıklı birim fiyat

Aynı örnekte toplam miktar 9'dur. =TOPLA.ÇARPIM(B2:B4;C2:C4)/TOPLA(B2:B4) ağırlıklı birim fiyatı 12,222… olarak verir. Fiyatların sıradan ortalaması ise (15 + 20 + 5) / 3, yani 13,333… olur. Bunlar farklı ölçümlerdir: ilkinde her fiyat miktarı kadar ağırlık taşır, ikincisinde her satır eşit ağırlıktadır.

Toplam ağırlık sıfır olduğunda bölme tanımsız olabilir. Eksi miktarlar iade veya düzeltme anlamına geliyorsa, ağırlıklı fiyatın yorumunu yeniden değerlendirin. Negatif ağırlıkları yalnız teknik olarak kabul edilmesiyle doğru istatistik modeli haline gelmez. Raporun hangi ticari hareketleri kapsadığını ve iadeleri nasıl ele aldığını belgeleyin.

İleri dizi hesabı ve performans

Karşılaştırma dizilerini sayısal maskelere dönüştürerek koşullu çarpımlar kurulabilir. Bu tür hesaplarda VE mantığı için çarpma, VEYA için birleştirilmiş koşullar kullanılabilir; aynı kaydın birden fazla koşulda iki kez katkı yapmamasını kontrol edin. Basit koşullu tutar toplamında ÇOKETOPLA daha açıklayıcı bir tercih olabilir. İleri dizi ifadesini okunabilirlik ve bakım maliyetiyle birlikte değerlendirin.

Tam sütunları gereksiz yere dizi çarpımına dahil etmeyin. Kullanılan kayıt aralığını sınırlandırmak, özellikle çok sayıda rapor hücresinde yeniden hesaplama yükünü azaltır. Boş çalışma alanlarıyla kayıt kapsamını karıştırmamak hata denetimini de kolaylaştırır.

Microsoft SUMPRODUCT belgesi karşılık gelen çarpımların toplamını ve eşit boyut gereğini açıklar. TOPLA.ÇARPIM güncel Microsoft Excel sürümlerinde ve sitemizde desteklenir. Örneklerin tutarı ile ağırlıklı fiyatı ayrı göstergelerdir; görüntülenen ondalık basamak sayısı bu hesapların kaynak hassasiyetini değiştirmez.