ETOPLA nedir?
ETOPLA, tek bir koşula uyan kayıtların sayısal değerlerini toplar. İngilizce adı SUMIF'tir. Ürün kategorisine göre ciro veya belirli müşterinin tahsilatı gibi sorulara yanıt verir. Ölçüt bir sütunda denetlenirken katkı başka sütundan alınabilir; bu nedenle satırlar arasındaki eşleşme hesaplamanın temelidir.
Bağımsız değişkenlerin görevi
=ETOPLA(aralık;ölçüt;[toplam_aralığı])
=SUMIF(range,criteria,[sum_range])
aralık koşulun test edildiği hücrelerdir. ölçüt sayı, metin, karşılaştırma ifadesi veya hücre başvurusu olabilir. toplam_aralığı eklenirse tutarlar buradan alınır; eklenmezse test edilen aralığın kendi sayıları toplanır. Metin ölçütlerini ve karşılaştırma ifadelerini çift tırnak içine yazın. Bir hücrede duran sayısal eşiği kullanırken örneğin ">"&E2 biçiminde işleçle değeri birleştirin.
Toplam ve ölçüt aralığını aynı satırdan başlatıp aynı satırda bitirin. Satış açıklamalarını A2:A6'dan test edip tutarları B3:B7'den toplarsanız bir sonraki kaydın tutarını seçersiniz. Formül sonuç döndürse bile anlamı bozulur. Aralık boyutlarının farklı olmasına güvenmek, Microsoft Excel ile başka hesaplama motorları arasındaki davranış farklarını da büyütür.
Kategoriye göre satış toplamı
A2:A5 hücrelerinde sırasıyla Donanım, Yazılım, Donanım ve Hizmet bulunsun. Aynı satırlardaki B2:B5 tutarları 1200, 800, 450 ve 600 olsun.
=ETOPLA(A2:A5;"Donanım";B2:B5)
Sonuç 1650 olur; yalnız ikinci ve dördüncü çalışma sayfası satırındaki tutarlar seçilir. E2'ye Donanım yazarak formülü =ETOPLA(A2:A5;E2;B2:B5) biçimine çevirebilirsiniz. Böylece raporun seçim değeri formül metninden ayrılır. E2'yi Yazılım olarak değiştirdiğinizde sonuç 800 olmalıdır; bu değişiklik iyi bir işlevsel kontroldür.
Aynı veriyle =ETOPLA(B2:B5;">=600") yazıldığında toplam 2600 çıkar. Burada koşul ve toplam aynı sayısal aralığa uygulanır: 1200, 800 ve 600 dahil edilir; 450 dışarıda kalır. Koşulun > yerine >= olması eşik değerindeki 600'ün kaderini değiştirir.
Joker karakter ve veri temizliği
Metin ölçütündeki * değişken uzunlukta karakter dizisini, ? tek karakteri temsil eder. Ürün kodları AB ile başlıyorsa "AB*" uygun olabilir. Gerçek yıldız karakterini aramak için önüne ~ koyun. Jokeri kontrolsüz kullanmak, yalnız benzer başlayan fakat farklı kategorilere ait kayıtları birleştirebilir.
Beklenen sonuç yerine sıfır gördüğünüzde önce kategori yazımını ve görünmeyen boşlukları inceleyin. İçe aktarılan Donanım metninin sonundaki boşluk, veri sözlüğünüz açısından farklı bir değer oluşturabilir. Ölçütü genişletmeden önce kaynak sütunu temizleyin; aksi halde kirli veriye göre kurulmuş rapor sonraki dosyada farklı kayıtları kapsayabilir.
Kopyalanan raporda başvuruları korumak
Kategori adları E2:E8'de listeleniyorsa sonuç formülünü =ETOPLA($A$2:$A$5;E2;$B$2:$B$5) olarak başlatın. Kaynak aralıklar sabit, seçim hücresi göreli kalır; aşağı kopyalandığında yalnız kategori başvurusu ilerler. Kaynak aralıklarını sabitlemeden kopyalamak raporun her satırında farklı kayıt kapsamı oluşturabilir. Kontrol için bütün kategorilerin sonuçlarını toplayıp ham tutar toplamıyla karşılaştırın. Bir kayıt kategorisiz kalmışsa veya raporda aynı kategori iki kez yazılmışsa farkın kaynağını belgeleyin. Bu karşılaştırma kapsam hatalarını yakalar, tek başına bütün ölçütlerin doğru olduğunu kanıtlamaz.
İleri tasarım ve sürüm farkı
Tek koşul işlevini birden çok filtreyi kapsıyormuş gibi kullanmayın. Donanım ve İstanbul koşulları birlikte gerekiyorsa ÇOKETOPLA daha açıklayıcıdır. Birden çok kategori toplamını ayrı ETOPLA sonuçlarıyla birleştirirken kümelerin çakışmadığını kontrol edin. Özellikle joker karakterli ölçütlerde aynı satışın iki kere sayılması mümkündür.
Microsoft'un SUMIF belgesi ölçüt ve joker davranışını açıklar; 255 karakteri aşan metin eşleştirmelerine ilişkin sınıra da dikkat çeker. ETOPLA güncel Microsoft Excel sürümlerinde ve sitemizde bulunur. Bu örneklerde aralıklar eşit boyutlu tutulduğu için temel hesap davranışı açıkça denetlenebilir.
Kaynaklar ve teknik doğrulama
İşlev davranışı ve ürün farkları için başvurulan resmi belgeler: