Excel'de EĞER (IF) nedir?

EĞER nedir ve nasıl karar verir?

EĞER, bir mantıksal testin sonucuna göre iki seçenekten birini döndüren Excel işlevidir. İngilizce adı IF'tir. Bütçe aşımı, stok uyarısı veya hedef gerçekleşmesi gibi iş kurallarını hesaplanabilir hale getirir. Sonuç yalnız açıklama metni olmak zorunda değildir; tutar, yüzde veya başka bir hesaplama da olabilir.

Söz dizimi ve açık karar kuralı

=EĞER(mantıksal_sınama;doğruysa_değer;[yanlışsa_değer])
=IF(logical_test,value_if_true,[value_if_false])

İlk bölüm doğru ya da yanlış olarak değerlendirilecek karşılaştırmadır. İkinci bölüm test doğruyken, üçüncü bölüm yanlışken dönecek sonucu belirtir. Üçüncü bağımsız değişken isteğe bağlı olsa da raporlarda iki sonucu da açıkça yazmak okunabilirliği artırır. Metinler çift tırnak içinde, hücre başvuruları ve hesaplamalar tırnak dışında bulunur.

Koşulu formüle çevirmeden önce normal bir cümleyle yazın. “Gerçekleşen gider bütçeyi aşıyorsa aşan kısmı göster; diğer durumlarda sıfır göster” ifadesi, hangi eşikte hangi sonucun beklenmesi gerektiğini belirler. > ve >= arasındaki farkı kullanıcıdan bağımsız bir teknik tercih gibi ele almayın; bu fark iş kuralının parçasıdır.

Bütçe sapması örneği

B2 bütçe için 10000, C2 gerçekleşen gider için 11250 içersin. D2'ye şu formülü yazın:

=EĞER(C2>B2;C2-B2;0)

Sonuç 1250 olur. C2'yi 10000 yaptığınızda sonuç 0; 9750 yaptığınızda yine 0 olmalıdır. Üç test bütçe altı, eşik ve bütçe üstü durumlarını kapsar. Yalnız ilk örneği denemek, eşitlikte yanlış davranan bir kuralı fark ettirmez.

Aynı satırı metinle sınıflandırmak için =EĞER(C2>B2;"Aşım";"Uygun") kullanabilirsiniz. Bu formül tutar hesabından farklı bir çıktı üretir. Bir sütunda bazen metin bazen sayı döndürürseniz sonraki toplam ve grafik adımlarını zorlaştırabilirsiniz. Hesap tutarını ve durum etiketini ayrı sütunlarda tutmak, raporu hem denetlenebilir hem kullanılabilir yapar.

Boşluk, eşik ve birden çok koşul

"" sonucu boş metindir; hücrede hâlâ formül bulunur. Tamamen boş hücreyle aynı kabul edilmemesi gereken işlemler vardır. Kaynak hücre henüz girilmediyse bu durumu ayrı bir koşulla ele alın; boş değerin sayısal karşılaştırmalarda nasıl değerlendirildiğine güvenerek iş kuralı oluşturmayın.

İki şart birlikte gerekiyorsa VE ile birleştirin. Örneğin prim ancak hedef aşılmış ve tahsilat tamamlanmışken hesaplanacaksa iki test aynı mantıksal sınamaya bağlanır. İç içe EĞER kullanırken koşulları sırayla tasarlayın. Puanları 90, 75 ve 60 eşiklerine göre ayırıyorsanız üst eşikten başlayın; 60 testini başa koymak yüksek puanları da ilk gruba yakalayabilir.

Yüzde karşılaştırmalarında görünen değer ile depolanan değeri de ayırın. Hücre yüzde biçiminde 95 gösteriyorsa gerçek sayı 0,95 olabilir. Eşiği 95 yazarak karşılaştırmak, yüzde değerini yüz kat büyük bir sayı ile test eder. Eşiği yüzde biçiminde ayrı bir hücreye girin ve formülde o hücreyi kullanın. Yuvarlanmış gösterim eşitliği de etkileyebilir: ekranda yüzde 95 görünen iki değer farklı hassasiyette saklanıyor olabilir. İş kuralı yuvarlanmış orana dayanıyorsa bunu hesaplamada açıkça uygulayın.

İleri uygulama ve uyumluluk

Çok sayıda iç içe koşul, kuralın değişmesini pahalı hale getirir. Sınıflandırma eşikleri sık güncelleniyorsa eşikleri ayrı hücrelerde veya bir karar tablosunda tutun. Formülü açıklayan örnek test satırları ekleyin; her eşik için hemen altı, eşit ve hemen üstü değerleri kontrol edin. Böylece değişiklikler karar sınırlarında da doğrulanır.

Microsoft'un IF belgesi iki dallı karar yapısını açıklar. EĞER güncel Microsoft Excel sürümlerinde ve sitemizde desteklenir. Türkçe örneğin İngilizce karşılığı =IF(C2>B2,C2-B2,0) biçimindedir. Bölgesel ayraçları ve metin tırnaklarını birlikte kontrol edin; yanlış yazılmış koşulu hata bastırma formülüyle gizlemek karar modelini düzeltmez.