Excel'de ÇAPRAZARA (XLOOKUP) nedir?

ÇAPRAZARA nedir?

ÇAPRAZARA, İngilizce Excel'deki XLOOKUP işlevinin Türkçe adıdır. Arama aralığında bir değer bulur ve karşılık gelen konumdan sonuç döndürür. Anahtar ve sonuç aralıklarının ayrı verilmesi, sağa veya sola aramayı mümkün kılar. Varsayılan tam eşleşme, ürün kodu gibi kimlik alanlarında bilinçsiz yaklaşık eşleşme riskini azaltır.

Söz dizimi ve seçenekler

=ÇAPRAZARA(aranan_değer;aranan_dizi;döndürülen_dizi;[bulunamazsa];[eşleşme_modu];[arama_modu])
=XLOOKUP(lookup_value,lookup_array,return_array,[if_not_found],[match_mode],[search_mode])

İlk üç bağımsız değişken aranacak değer, anahtar aralığı ve sonuç aralığıdır. bulunamazsa eşleşme yokken gösterilecek alternatif sonucu belirtir. eşleşme_modu varsayılan 0 iken tam eşleşme arar. arama_modu varsayılan 1 iken ilk kayıttan başlar; -1 sondan başlatır. Dikey aramada iki aralığın karşılık gelen satır sayıları uyumlu olmalıdır.

Eşleşme modu ile arama yönünü karıştırmayın. Tam eşleşmeden yaklaşık eşleşmeye geçmek, hangi anahtarın uygun sayılacağını değiştirir. Baştan sona yerine sondan başa gitmek ise birden fazla eşleşmede hangi kaydın seçileceğini değiştirir. Bunlar iki ayrı iş kararıdır.

Tekil kodla ürün seçmek

B2:B4 kodları P-100, P-200, P-300 olsun. A2:A4 ürünleri Kalem, Defter, Dosya; C2:C4 fiyatları 25, 60, 45 olsun. E2'ye P-200 yazın.

=ÇAPRAZARA(E2;B2:B4;A2:A4;"Kod bulunamadı")

Sonuç Defter olur. Sonuç sütunu arama sütununun solunda olduğu halde arama geçerlidir. Aynı formülde A2:A4 yerine C2:C4 kullanırsanız fiyat olan 60 döner. E2'yi P-999 yaparsanız Kod bulunamadı mesajı görülür. Bulunamama alternatifi, eşleşen satırın içindeki başka bir hesaplama hatasını genel olarak düzeltmek amacıyla kullanılmamalıdır.

Son eşleşmeyi seçmek

Bir fiyat geçmişinde A2:A4 kodları P-100, P-200, P-100; B2:B4 fiyatları 25, 60, 28 olsun. Kaynak satırları güncelleme sırasıyla ekleniyorsa şu örnek P-100 için son kayıt fiyatını getirir:

=ÇAPRAZARA("P-100";A2:A4;B2:B4;"Yok";0;-1)

Sonuç 28'dir. Bu işlem “en yeni tarih” hesabı yapmaz; son konumu seçer. Satırlar başka bir kritere göre sıralanırsa seçilen fiyat değişebilir. Gerçekten en yeni tarih gerekiyorsa tarihe dayalı açık bir seçim kuralı kurun ve eşit tarihli kayıtların önceliğini tanımlayın.

Kayıt sırası bir iş kuralı olduğunda kaynak tablonun nasıl oluştuğunu belgeleyin. Örneğin eski fiyat satırlarının arşivden tekrar eklenmesi, son satırın güncel fiyat olduğunu garanti etmez. Ürün, başlangıç tarihi ve kayıt kimliği birlikte tutulursa hem güncellik hem tekrar denetimi yapılabilir. Kullanıcıya fiyatın yanında geçerlilik tarihini göstermek de yanlış güncellemenin fark edilmesini kolaylaştırır. Tek bir ürün fiyatının doğru görünmesi yerine, bilinen birkaç eski ve yeni kayıt çiftini birlikte test edin.

İleri sınırlar ve bakım

Yaklaşık eşleşme için -1 bir sonraki küçük, 1 bir sonraki büyük değeri seçebilir; 2 joker karakter eşleştirmesidir. İkili arama seçenekleri 2 ve -2 uygun artan veya azalan sıralama gerektirir. Sıralama garantisi olmadan yalnız hız kazanmak için bu modları kullanmayın. Önce normal aramayla aynı örnek sonuçları verdiğini kontrol edin.

Anahtarların benzersizliğini ayrı doğrulayın. İşlevin bir sonuç döndürmesi, veri modelindeki tekrarları gidermez. Birden çok sütunu döndüren örneklerde çıktı alanı ve dizi davranışını ayrıca kontrol edin; başka motorlara aktarılan çalışma kitaplarında yalnız temel tek hücre örneğinin çalışması tam uyumluluk kanıtı değildir.

Microsoft'un XLOOKUP belgesi, işlevin Excel 2016 ve 2019'da bulunmadığını açıkça belirtir. Microsoft 365, Excel 2021 ve sonraki ilgili sürümlerde kullanılabilir. Excel Online sitemizde temel ÇAPRAZARA örnekleri desteklenir; yukarıdaki tekil ve son eşleşme senaryoları sonuçlarıyla doğrulanabilir.